U23 Việt Nam tại Asiad 2026: Chỉ tiêu tứ kết và phép thử lớn hơn nằm sau nó

Ở buổi tập đầu tiên của U23 Việt Nam chuẩn bị cho Asiad 2026, điều đáng chú ý không nằm ở những gương mặt mới mà ở cảm giác quen bài giữa các vị trí. Trong 23 cầu thủ được triệu tập, 16 người từng góp mặt ở đợt tập trung hồi tháng 7. Đó là nền tảng của một tập thể không cần mất nửa hiệp để hiểu nhau, và ở bóng đá trẻ, sự thông hiểu sớm thường đáng giá hơn một vài cá nhân nổi bật. Tôi theo dõi lứa cầu thủ này từ giải U23 châu Á hồi đầu năm, khi họ giành HCĐ. Điều đọng lại không phải những khoảnh khắc lóe sáng, mà là khả năng vận hành hệ thống qua từng trận. Bảng số liệu biết nói, chỉ là ít người đủ kiên nhẫn để nghe. Khi VFF giao chỉ tiêu vào tứ kết Asiad 2026, tôi không xem đó là tham vọng quá mức. Vấn đề nằm ở chỗ khác, và nó không được ghi trong bản chỉ tiêu. Cần đặt bối cảnh cho đúng. U23 Việt Nam nằm ở bảng có Uzbekistan, Kuwait và Philippines. Uzbekistan là đối thủ đáng ngại nhất, với nền tảng thể lực và chiều sâu đội hình vượt trội ở cấp châu lục. Kuwait và Philippines không phải những cái tên dễ chịu, nhưng xét về đẳng cấp và kinh nghiệm thi đấu quốc tế, đây là hai trận mà U23 Việt Nam bắt buộc phải lấy điểm tối đa nếu muốn đi tiếp. Phần lớn 23 cầu thủ tham dự Asiad đều đã có một hoặc hai mùa chơi tại V-League, bên cạnh trải nghiệm ở cấp độ trẻ hoặc gần nhất là giải U23 châu Á. Đó là lý do khi bước vào đại hội, đội quân áo đỏ vẫn nằm trong nhóm những cái tên có lực lượng giàu kinh nghiệm bậc nhất. So với các kỳ Asiad trước, khi U23 Việt Nam thường dựa vào lứa cầu thủ trẻ hơn hoặc đội U21, đây là lần hiếm hoi đội hình được gom ở mức gần như mạnh nhất. Bảy gương mặt khác so với đợt tập trung gần nhất, gồm Lý Đức, Quang Kiệt, Phạm Minh Phúc, Lê Phát và Ngọc Mỹ, cũng không phải cầu thủ mới. Họ đến từ các CLB tại V-League và giải hạng Nhất, tức đã quen với nhịp độ cạnh tranh cấp cao. Đây là điểm khác biệt so với nhiều kỳ đại hội trước, khi đội thường phải vá víu bằng những cầu thủ ít phút thi đấu. Về mặt chiến thuật, điều tôi chờ đợi là khả năng kiểm soát tuyến giữa trước hai đối thủ được đánh giá thấp hơn. Với một khung đội hình đã chơi cạnh nhau từ tháng 7, việc triển khai bóng từ tuyến dưới sẽ diễn ra mượt hơn. Đây là lợi thế mà nhiều đội tuyển trẻ không có, vì họ phải mất cả vòng bảng để tìm sự ăn ý. Tôi cũng để ý đến cách phân bổ nhân sự theo từng tuyến. Nhóm cầu thủ từng dự U23 châu Á tạo thành trục xương sống, còn những cái tên bổ sung đóng vai trò tăng độ dày đội hình. Điều này cho phép HLV Đinh Hồng Vinh xoay tua mà không phá vỡ cấu trúc, một yếu tố quan trọng khi lịch thi đấu vòng bảng dày đặc. Việc U23 Việt Nam chung bảng Uzbekistan, Kuwait và Philippines tất nhiên không dễ. Cơ hội cạnh tranh hai vị trí dẫn đầu vẫn rộng mở. Nếu tận dụng tốt hai trận với Kuwait và Philippines, các học trò của HLV Đinh Hồng Vinh hoàn toàn có thể giành vé vào tứ kết. Thậm chí, U23 Việt Nam có thể nghĩ tới việc tái lập thành tích của các đàn anh đi trước, tức vào bán kết hoặc có huy chương. Nhưng đây mới là điểm tôi muốn đào sâu. Tứ kết không phải đích cuối. Asiad 2026 đang được HLV Kim Sang Sik lấy làm một bài sát hạch nữa với lứa cầu thủ U23 từng giành HCĐ giải U23 châu Á. Đó cũng là lý do VFF và HLV Kim Sang Sik thay đổi phương án, từ đội U21 sang lực lượng gần như mạnh nhất. Ý nghĩa của quyết định này vượt ra ngoài một giải đấu đơn lẻ. Nói cụ thể hơn, HLV Kim Sang Sik chắc chắn đã tính cho tương lai của tuyển Việt Nam sau Asian Cup 2027. Các cầu thủ U23 hiện tại nằm trong kế hoạch đó. Muốn có cơ hội, họ phải tự đưa mình vào tầm mắt của chiến lược gia người Hàn Quốc bằng màn trình diễn trước những đối thủ đủ chất lượng ở Asiad lần này. Tôi đã nói nhiều lần rằng bóng đá trẻ không đo bằng danh hiệu mà bằng tốc độ trưởng thành của từng cá nhân trong một hệ thống. Nhìn vào cách U23 Việt Nam được xây dựng, có thể thấy một logic rõ ràng: giữ khung đội hình đã ăn ý, bổ sung những nhân tố đã có phút thi đấu ở V-League, và dùng Asiad như thước đo thay vì đích đến. Đây là cách làm ngược với thói quen chạy theo thành tích ngắn hạn. Điều đáng bàn là ngưỡng chịu áp lực của lứa cầu thủ này. Ở giải U23 châu Á, họ từng đứng trước những đối thủ mạnh và không sụp đổ về mặt cấu trúc. Khả năng giữ cự ly, thoát pressing và chuyển trạng thái khi mất bóng là những điểm tôi theo dõi kỹ. Đây là nền tảng để một đội bóng trẻ không bị cuốn theo nhịp độ của đối thủ. Khi sân vận động trống rỗng, sự thật bắt đầu lấp đầy chỗ trống của khán giả. Ở Asiad, không khí trên khán đài có thể vắng, nhưng chất lượng đối thủ thì không hề giảm. Tuy nhiên, một chỉ tiêu vào tứ kết có thể che lấp một vấn đề lớn hơn. Trong nhiều năm, bóng đá Việt Nam có thói quen lấy thành tích đội tuyển trẻ làm thước đo phát triển hệ thống. Tôi không tin vào cách đo đó. Một lứa cầu thủ vào bán kết châu Á không đồng nghĩa với việc đào tạo trẻ ở cấp CLB đã đủ tốt. Và ngược lại, việc dừng chân ở tứ kết Asiad không có nghĩa là lứa cầu thủ này thất bại. Đây là góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn nhấn mạnh. Chỉ tiêu của VFF phản ánh kỳ vọng, nhưng kỳ vọng của liên đoàn và sự phát triển của cầu thủ là hai câu chuyện khác nhau. Nếu đặt sai trọng tâm, chúng ta có thể rơi vào vòng lặp chạy theo kết quả ngắn hạn và bỏ quên điều quan trọng nhất: liệu các cầu thủ U23 có chiếm được suất đá chính tại CLB sau giải đấu hay không. Tôi có thể sai ở đây. Một tấm huy chương Asiad có giá trị tinh thần lớn, và tôi không phủ nhận điều đó. Nhưng nếu chỉ nhìn vào huy chương mà không nhìn vào số phút thi đấu ở V-League sau đó, chúng ta đang tự lừa mình. Câu hỏi thật sự không phải U23 Việt Nam đi đến đâu ở Asiad, mà là sau Asiad, bao nhiêu cầu thủ trong số này trụ lại được ở đội một CLB và lọt vào kế hoạch của tuyển Việt Nam. Asiad cũng chỉ là một trong nhiều bài sát hạch dành cho các cầu thủ U23, bởi bên cạnh đó còn là màn trình diễn đều đặn tại V-League hoặc giải hạng Nhất mùa bóng mới. Tôi từng bị cười nhạo vì đặt cược vào những nhận định đi ngược số đông, nhưng lịch sử chỉ ghi nhận những gì để lại dấu vết. Với lứa cầu thủ này, dấu vết không nằm ở trận đấu với Uzbekistan hay Philippines, mà nằm ở những gì họ làm được trong sáu tháng tiếp theo. Asiad không phải tấm vé bước ngay lên đội tuyển quốc gia, nhưng là chìa khóa để U23 Việt Nam chứng minh năng lực với ông Kim Sang Sik cũng như các HLV ở CLB. Chỉ khi dần chiếm được suất đá chính ở V-League, cánh cửa lên tuyển Việt Nam mới rộng mở hơn. Chỉ tiêu tứ kết nên được đọc như một điểm khởi đầu, không phải một lằn ranh thành công hay thất bại. Đám đông luôn an toàn, và đó chính là lý do họ luôn tầm thường. Với U23 Việt Nam, kỳ Asiad này có thể là bàn đạp cho một thế hệ, hoặc chỉ là một chuyến đi ngắn nếu những cầu thủ trẻ không tự tạo được chỗ đứng ở cấp CLB. Tôi nghiêng về khả năng thứ nhất, nhưng tôi muốn thấy con số ở V-League chứ không phải lời hứa trên khán đài.